Missie Berlijn (boekbespreking)

Op 10 januari 1934 werd Marinus van der
Lubbe in Leipzig onthoofd. Zo staat op de achterflap van het boek
“Missie Berlijn, In het voetspoor van Marinus van der Lubbe”. Het
boek is uitgekomen en gepresenteerd op 9 januari 2014. Het boek bevat
220 pagina’s, het is een roman, en uitgegeven door uitgeverij Gopher.
Ik was bij de presentatie op het van der Lubbehof in Leiden en daarna
op de nabijgelegen Bibliotheek.

Inmiddels heb ik het boek gelezen. Wat
is nu mijn leeservaring geweest? Ik vond het tamelijk adembenemend
zoals die Nederlandse jongeman in 1932-1934 (geboren in 1909) zijn
korte leven heeft beleefd en beleefd zou kunnen hebben, want het is
een roman. Maar wel voor wat betreft vooral de geschiedenis van zijn
brandstichting van de Rijksdag in Berlijn, zijn procesgang en
veroordeling en onthoofding door het naziregiem nauwkeurig volgens de
feiten. Boeiender echter is de zoektocht door de schrijver naar de
persoon van Marinus, vormgegeven in de zoektocht van Ernst, die in de
recente tijd op zoek gaat naar zijn en Marinus’ wortels en liefdes.

Dat leidt tot mooie karakter- en
gevoelsbeschrijvingen, hoe onder meer Rinus met zijn beperkte zicht
(75 %) “begon te hunkeren naar haar (Zizi ‘s) donkere
sprankelogen…” (pagina 65). Heel fysiek, heel lichamelijk
beschreven de (fictionele) liefde tussen Zizi en Rinus, bijvoorbeeld:
“Ze wàs hun tongen, ze wàs zijn ritmisch geslacht in
haar.”(pagina 79). Naast de goed gedocumenteerde rechtsgang, en
bijvoorbeeld een deel uit het psychiatrisch eindrapport voor de
rechtbank door Bonhoeffer en Zutt, levendige beschrijvingen van
gevoelens van de verlatenheid van Marinus. En de tocht van Ernst naar
Berlijn en Leipzig, het is alsof je er zelf bij bent.

Ook door (fictionele) brieven van Zizi
aan Marinus en van Rinus aan Zizi: heel mooi ingebed in het verhaal,
word je meegesleept in deze bijzondere geschiedenis, waarin de
liefde(s) van Ernst én van Marinus vele en wrede gezichten heeft.
Ook de oorlog heeft vele gezichten, vroege zoals in dit boek, rijpe
en woedende, zoals in het boek “10 mei 1940”, ook van George
Knottnerus, en rijpe en nageboorte, zoals in mijn boek “Noorderdorp”.

Een prachtig en vlot geschreven
verhaal, enerzijds berustend op harde historische feiten, anderzijds
op een zoektocht naar diepste gevoelens en twijfels over wat te doen/
gedaan bij vragen van liefde en medemenselijkheid en het onrecht wat
dat aangedaan kan worden. Zoek verder op www.gopher.nl
en maak dit verhaal mee!

Leo Besouw